Τα εκκολπώματα είναι μικρές σακοειδείς προσεκβολές του τοιχώματος του παχέος εντέρου, οι οποίες εμφανίζονται συχνότερα στο σιγμοειδές κόλον. Δημιουργούνται λόγω αυξημένων πιέσεων μέσα στον αυλό του εντέρου σε συνδυασμό με την εξασθένηση ορισμένων σημείων του εντερικού τοιχώματος. Η παρουσία εκκολπωμάτων ονομάζεται εκκολπωμάτωση και αποτελεί μια πολύ συχνή κατάσταση, ιδιαίτερα μετά την ηλικία των 50 ετών. Οι περισσότεροι ασθενείς με εκκολπωμάτωση δεν παρουσιάζουν κανένα σύμπτωμα και συχνά η διάγνωση τίθεται τυχαία κατά τη διάρκεια κολονοσκόπησης ή απεικονιστικού ελέγχου.
Παρότι τα εκκολπώματα είναι συνήθως αθώα, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσουν επιπλοκές. Η συχνότερη είναι η εκκολπωματίτιδα, δηλαδή η φλεγμονή ενός ή περισσότερων εκκολπωμάτων. Η εκκολπωματίτιδα με τη σειρά της μπορεί να οδηγήσει σε άλλες επιπλοκές τις οποίες αναλύουμε παρακάτω. Μια άλλη πιθανή επιπλοκή είναι η αιμορραγία από εκκολπώματα, η οποία είναι ιδιαίτερα έντονη.
Η εκκολπωματίτιδα είναι η φλεγμονή ή και λοίμωξη ενός εκκολπώματος και αποτελεί τη συχνότερη επιπλοκή της εκκολπωμάτωσης. Συνήθως εκδηλώνεται με πόνο στο αριστερό κάτω μέρος της κοιλιάς, πυρετό, ναυτία, μεταβολές στις κενώσεις και γενικό αίσθημα κακουχίας. Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό, την κλινική εξέταση, τις αιματολογικές εξετάσεις και κυρίως στην αξονική τομογραφία κοιλίας, η οποία επιτρέπει την επιβεβαίωση της διάγνωσης και την εκτίμηση της βαρύτητας της νόσου. Η εκκολπωματίτιδα διακρίνεται σε απλή και επιπλεγμένη, ανάλογα με την παρουσία αποστήματος, διάτρησης ή άλλων επιπλοκών. Έτσι μια περιχαρακωμένη ρήξη ενός εκκολπώματος δημιουργεί ένα απόστημα, ενώ μια ελεύθερη διάτρηση μέσα στην κοιλιά οδηγεί σε περιτονίτιδα. Υποτροπιάζοντα, χρόνια επεισόδια μπορεί να οδηγήσουν στην ανάπτυξη στενώσεων που προκαλούν απόφραξη καθώς καις συριγγίων με γειτονικά όργανα, όπως η ουροδόχος κύστη.
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τη βαρύτητα της νόσου. Στις περισσότερες περιπτώσεις απλής εκκολπωματίτιδας η θεραπεία είναι συντηρητική (δηλαδή μη χειρουργική) και περιλαμβάνει τροποποίηση της δίαιτας, επαρκή ενυδάτωση, αναλγητική αγωγή και πιθανότατα χορήγηση αντιβιοτικών. Οι ασθενείς με σοβαρότερα συμπτώματα ή επιπλεγμένη νόσο χρειάζονται νοσηλεία, ενδοφλέβια αντιβιοτική αγωγή και στενή παρακολούθηση. Σε περιπτώσεις αποστήματος ενδέχεται να απαιτηθεί διαδερμική παροχέτευση υπό ακτινολογική καθοδήγηση. Σε κάθε περίπτωση η θεραπευτική αντιμετώπιση πρέπει να εξατομικεύεται ανάλογα με τον ασθενή, αλλά και σύμφωνα με τη συνήθη πρακτική και τις δυνατότητες του εκάστοτε συστήματος υγείας. Ιδιαίτερα σημαντική μετά την επιτυχή συντηρητική αντιμετώπιση ενός επεισοδίου εκκολπωματίτιδας είναι η ορθή παρακολούθηση και επαναξιολόγηση του ασθενούς. Αυτή περιλαμβάνει την κλινική εξέταση αλλά και έναν εξειδικευμένο κατά περίπτωση έλεγχο (κολονοσκόπηση, νέα αξονική τομογραφία, δείκτες φλεγμονής) για τον καλύτερο έλεγχο των υποτροπών και τον αποκλεισμό άλλων διαγνώσεων.
Η χειρουργική αντιμετώπιση δεν είναι απαραίτητη σε όλους τους ασθενείς με εκκολπωματίτιδα. Σε επείγουσα βάση ενδείκνυται σε περιπτώσεις διάτρησης με γενικευμένη περιτονίτιδα και αποτυχίας της συντηρητικής θεραπείας. Εάν το επεισόδιο παρέλθει επιτυχώς η απόφαση για χειρουργείο σήμερα εξατομικεύεται και δεν βασίζεται αποκλειστικά στον αριθμό των επεισοδίων. Χειρουργική αντιμετώπιση γενικά ενδείκνυται σε επιπλεγμένες εκκολπωματίτιδες με μεγάλα ή υποτροπιάζοντα αποστήματα, σε στένωση του σιγμοειδούς (συμπτωματική στένωση, επεισόδια ειλεού, αδυναμία ενδοσκόπησης), σε παρουσία συριγγίων με άλλα όργανα και όταν ο ασθενής εμφανίζει συχνές υποτροπές που επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα ζωής του. Όταν απαιτείται επέμβαση, η λαπαροσκοπική σιγμοειδεκτομή αποτελεί στις περισσότερες περιπτώσεις τη μέθοδο εκλογής, προσφέροντας μικρότερο μετεγχειρητικό πόνο και ταχύτερη ανάρρωση.
Ο Χειρουργός Ελευθέριος Μαντωνάκης εξειδικεύεται στην αντιμετώπιση παθήσεων του λεπτού και παχέος εντέρου.
Tονίζεται ότι η ενημέρωση από το διαδίκτυο δεν μπορεί ποτέ να είναι πλήρης και εξατομικευμένη και σε καμία περίπτωση δεν αντικαθιστά την ιατρική εξέταση και κατ’ ιδίαν ενημέρωση. Ο Χειρουργός βρίσκεται στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε περαιτέρω πληροφορία.
Τηλέφωνο: 211-4020853
Για τη σελίδα επικοινωνίας κάντε κλικ εδώ.
Διαβάστε για τη Διεθνή Διαπίστευση ασφάλειας και ποιότητας JCI για το Ερρίκος Ντυνάν Hospital Center.
© Ελευθέριος Μαντωνάκης – Γενικός Χειρουργός
